Çarşamba, Kasım 18, 2026

PETER STAMM’IN BECEREMEYECEĞİ

Genç bir kadın kitaplarımdan beni bulur. Sevgilisine çok benzediğimi söyler. Onun gelecekteki eşi gibiyimdir. Çocuk bana fiziksel olarak da benziyordur. Birkaç kez gelirler ve konuşuruz. Kız pek konuşmaz. Çocukla anlaşırız ya da anlaşamayız… Bir gün kız tek başına gelir. Bana âşık olduğunu söyler.

Erkek arkadaşına da söylemiştir bunu ve çocuk da fark ettim demiştir… Bundan korkuyordum demiştir… İntihar ederim demiştir…

Genç adamın bana benzemediğini böylece anlarız. Bana benzeyen kızdır… Oğlan kızı taklit ediyordur… Böylece bana benzemeye başlamıştır…

İntihara üzülmeyiz fazla. Bize göre değildir ezikler. Bunu yazmak bize göredir.

Sen yaz, derim.

Seni taklit ederek mi, der.

Çocuk yaşar. Benim yapamadıklarımı yapar.

Ve başarısız olur.

Başarılı olsun; bu alternatifi sorgulayalım.

Biz ne olucaz?

Birlikteyiz zaten.

Kitapta?

Gençliğimde senin gibi bir kadınla tanışsaydım çok daha iyi olurdu hayatım.

Şimdi oldu… Yani sen yazıyorsun.

Çocuk ne olacak?

Senden daha iyi olunca terk edeyim onu. Seni seviyorum ben.

Salı, Kasım 17, 2026

30 YAŞINDA KORKUYORUM


 

ZORLAMANIN KRALI


 

BİRİNCİ İLKBAHAR!


 

ŞAİRLİK NE KOLAY


 

MURMURATION


 

K. K. K. D.

Kendi kiriyle kararmış dünya...

1 hafta sonra elinize alabileceğiniz İnsanlık Öldü mü adlı deneme-eleştiri kitabımda (ıyy Murathan Mungan dan etkilenmiş gibiyim) VAROLMAYAN edebiyat adlı bölümde şöyle eleştiriyorum M. M.'nin eminim şu çok bildiğiniz şeyini:
-Biz büyüdük ve kirlendi dünya.
-Siz kirlettiniz yani...

Ona haksızlık etmiş olabilirim, şu gereksiz uzattığı ucuz cümlelerle dolu metninde belirttiğine göre dünya kendi kendini kirletip kararıyormuş!


NÜTOPYA'DAN (ÖZEL VE BENZERSİZ)


 

NÜTOPYA'DAN


 

TEREDDÜTTÜRÜ DÜNYA

M. M. bulmasam kütüphanede alıp da okumam, bu da kütüphanelerin ne kadar zararlı olduğunu gösteriyor. M. M. beni okuyup da metinlerinde başkalarını eleştirirken benzerlerini kendisinin yaptığını anlayamayacağından.

For example: Tereddütsüz bir metin yazıp tereddütü övmek!





YENGEN

"O gün yengen vardı yanımda..."

"Benim" karım, kadınım, eşim, sevgilim, aşkım, fuck body'm vs değil de "senin" yengen!

Pazartesi, Kasım 16, 2026

SİZ SAYIN SOHTOYEVSKİ...


 

REKLAMIN KÖTÜSÜ OLMAZ; KÖTÜNÜN REKLAMI OLMAZ!






SATIŞTA


 

NARSİST ASİST

Bazen gerçekten dünyaya fırlatıldıklarını düşünüyorum!



"...dünyaya fırlatılmışlığınızı bir ikametgaha çevirmeye kalkıştığınız o ilk anda anlatınızın çoktan narsisist bir söylem tarafından ele geçirildiği gerçeğiyle yüzleşmek zorunda kalıyorsunuz..."

ROARK'A LAF EDEN KARŞISINDA BENİ BULUR



"Roark bir yandan Nietzsche’nin üstinsan (übermensch)’ın temsili olarak karşımıza çıkarken toplumsal kabul görme arzusunda olmadığından da Nietzsche’in bu konudaki görüşlerine ters düşmektedir. Benim bu romanın en fazla eleştirdiğim husus da yazarın tutarlı karakterler yaratamamasıdır."

Ayn Rand'ın Hayatın Kaynağı'ndan bahsediyor. Niçe'yi aşmıştır, üstinsana takla artırmıştır, diyemiyor... Neden? Çünkü hayat değil roman önemli bunlar için. Romanı herkesin eline vermemek lazım, Nütopya' yı ellerine vermek için (de) yazdım.

Pazar, Kasım 15, 2026

TANRI EDİTÖR

Bir sitede rastladım, kitabınızın ilk 5 sayfasını gönderin değerlendirelim diyor. Sonra da ya editörlük hizmeti verecekler ya da tanıtımını yapacaklar… Yazışmalar şöyle:

.....
Murat Bey merhaba,

Öncelikle dosyanızı bizimle paylaştığınız ve yazma serüveninizin bu aşamasına bizi de ortak ettiğiniz için teşekkür ederiz. Her metnin arkasında uzun bir emek, zaman ve cesaret olduğunun farkındayız. Bu nedenle değerlendirmemizi, dosyanızın güçlü yönlerini olduğu kadar geliştirilmeye açık taraflarını da mümkün olduğunca yapıcı ve editoryal bir bakış açısıyla paylaşmaya çalıştık. Emeğinize, kaleminize sağlık.

Dosyanızın bizimle paylaştığınız bölümüne ilişkin görüşümüz şu şekildedir:

Nütopya, ölümünün ardından tanrılara öğretmenlik yapan Tan’ın anlatımı üzerinden felsefi ve mizahi bir dünya kuruyor. Tanrılara insanın öğretmenlik etmesi, alışılmış güç ilişkisini tersine çeviren ve merak uyandıran bir fikir. Anlatıcının okurla doğrudan konuşması, kendi sözlerini kesmesi ve yazarıyla tartışmaya girmesi de metnin deneysel yönünü belirginleştiriyor.

Metnin açılışı, üstkurmaca teknikleri kullanan, absürt ve felsefi mizaha yaslanan deneysel bir anlatıya işaret ediyor. Bu yaklaşımda doğrusal olay örgüsü, hemen açıklanan bir karakter amacı veya kesintisiz anlatım beklemek zorunlu değil elbette. Bununla birlikte sapmaların, çelişkilerin ve okura müdahalelerin metin boyunca bir anlam biriktirmesi beklenir. Nütopya’nın paylaşılan bölümünde bu teknikler belirgin olmakla birlikte, Tan’ın iç çatışmasını açığa çıkarma veya düşünceyi derinleştirme işlevleri sınırlı kalıyor. Öncelikle revizyonda her anlatım oyununun karaktere, düşünceye ve okurun merakına ne kattığı üzerinde durulması yararlı olacaktır.

Açılışın temel sorunu, bu anlatım tercihlerinin yoğunluğu nedeniyle anlatının ilerlemekte zorlanması. Tanrılarla yapılan konuşmanın sonradan gerçekleşmemiş sayılması, yüz yıllık sürenin hemen geri alınması ve açıklamaların yeni sapmalarla kesilmesi, okurun tutunabileceği bilgileri sürekli değiştiriyor. Sürekli bir bilgi aktarımı ve geri alınması söz konusu. Bu oyunlar anlatıcıya hareket kazandırıyor ancak sık tekrarlandıklarında birbirlerinin etkisini azaltıyor. Her kesintinin yeni bir anlam, karakter bilgisi veya mizahi karşılık üretip üretmediği gözden geçirilmeli.

Tan’ın konuşma biçimini tanıyoruz fakat kendisini henüz yeterince tanıyamıyoruz. Görevindeki son güne gelmiş olması güçlü bir başlangıç noktası. Buna karşılık bu bitişin onun için ne anlama geldiği, ne istediği veya neyi kaybetmekten çekindiği belirsiz kalıyor. Son yemek etrafında kurulacak somut bir karşılaşma, anlatıcının düşüncelerini ve tanrılarla ilişkisini birlikte gösterebilir. Deneysel yapı korunurken okurun takip edebileceği bir gelişim hattı da oluşturulabilir.

“Aklınız almaz” ve “hemen kendinizi burada hayal ettiniz” gibi ifadeler, okurun vereceği tepkiyi önceden belirleyen ve onu küçümseyen bir ses kuruyor. Bu tavır Tan’ın karakterinin bir parçası olarak işlenebilir. Ancak anlatıcının yanılabileceğini veya kendi çelişkilerini göremediğini hissettiren karşılıklar bulunmadığında, okurla kurulan ilişki tek yönlü kalıyor. Tan’ın iddialarının olaylar, başka sesler ya da kendi davranışları aracılığıyla sınanması anlatıya derinlik katabilir.

Benzer bir belirsizlik, girişteki kadın–erkek genellemesinde de görülüyor. Bu düşüncenin anlatıcıya mı ait olduğu, ilerleyen metinde sorgulanıp sorgulanmayacağı henüz anlaşılmıyor. Başlangıçtaki konumu nedeniyle eserin temel görüşü gibi okunabileceği dikkate alınmalı.

Sözcük oyunları ve aforizma biçimindeki cümleler metnin dilini belirliyor. Bununla birlikte ölüm, ölümsüzlük, sanat ve felsefe arasında hızla geçilmesi, düşüncelerin gelişmeden geride bırakılmasına yol açıyor. Tekrarlanan tersine çevirmelerin azaltılması ve güçlü bulunan düşüncelere daha fazla alan açılması yararlı olacaktır. Alıntılarla dönüştürülmüş ifadelerin kaynaklarının kontrol edilmesi, anlatıcının yorumuyla aktarılan sözün sınırlarının belirginleştirilmesi de önerilir.

Bu açılış için öncelikli çalışma, Tan’ın sesini koruyarak tekrarları ayıklamak ve onun anlatma ihtiyacını görünür kılmak olmalı. Okurun devam etme isteğini güçlendirecek unsur, bu sesin hangi kişisel meseleyle karşılaşacağı ve anlatı boyunca nasıl değişeceğidir. Paylaşılan sayfaların sonunda Tan’ın öldüğünü, tanrılara öğretmenlik yaptığını ve görevindeki son güne geldiğini öğreniyoruz. Ancak kim olduğu, ne istediği, hangi sorunla uğraştığı ve bundan sonra ne yapmaya hazırlandığı konusunda yeterince belirgin bir izlenim edinemiyoruz. Tan’ın sesi öne çıkarken kişisel meselesi geride kalıyor. Bütün geçmişinin açılışta açıklanması gerekmese de okurun onunla birlikte neyi takip edeceğini sezmesi gerekir. Görevinin bitmesi Tan için bir kayıp, kurtuluş veya belirsizlik mi? Bu bitiş karşısında nasıl bir adım atacak? Açılışın bu sorulardan en az birini somutlaştırması, okurun anlatıya bağlanmasını ve devamını merak etmesini sağlayabilir.

Son olarak şunu özellikle belirtmek isteriz ki raporumuzda değindiğimiz noktaların büyük bölümü, doğru bir editoryal çalışmayla geliştirilebilecek ve güçlendirilebilecek niteliktedir. İlk 5 sayfa değerlendirmesinin amacı da tam olarak budur. Zira bir dosyanın ilk sayfaları yayınevleri ve editörler açısından metnin diline, anlatıcı sesine, potansiyeline ve devam etmeye değer olup olmadığına ilişkin ilk kanaatin oluştuğu altın bölümdür. Okur açısından ise karakterle bağ kurulup kurulmadığını, hikâyenin merak uyandırıp uyandırmadığını ve kitabın sürdürülüp sürdürülmeyeceğini belirleyen eşiktir. Yazar tarafından dosyanın bütününe dair verilen ilk sözdür.

Bu rapor, dosyanın tamamı hakkında kesin bir hüküm vermek yerine, ilk sayfalarda oluşan editoryal ve okur izlenimini görünür kılmayı amaçlayan bir ön çalışmadır. Paylaşılan örneklerle metnin güçlü taraflarını, ilk izlenimi zayıflatabilecek tercihleri ve geliştirilmesi hâlinde dosyanın etkisini artırabilecek alanları göstermeye çalıştık. Emeğinize sağlık, yazı yolculuğunuzda başarılar dileriz.

Saygılarımızla.

Bu değerlendirmede görünen sorunları dosyanın tamamında birlikte çalışmak istersen editörlük seçeneklerimizi inceleyebilirsin. Bu bağlantı yalnızca bilgi amaçlıdır; devam etme zorunluluğun yok-tur.

Dosyam için editörlük seçeneklerini gör:


…..

Selam…

Emeğiniz için teşekkür etmekle birlikte, sizinkinin değil bu kendi metnimin hatırımda kalması için yazıyorum.

“Bununla birlikte” (olumlu cümlelerden sonra), “sınırlı kalıyor”, “temel sorunu” “ilerlemekte zor-lanması”, “bilgi aktarımı ve geri alınması” (Bu bir sorun değil! Bu metin böyle!), “etkisini azaltıyor”, “tanıyamıyoruz” (tanımıyoruz!, doğal olarak 5 sayfacıkta tanımıyoruz henüz, belki de hiç tanımaya-cağız, konu o değil çünkü!), “belirsiz kalıyor”…

Neden 5 sayfalık, bitmiş bir öykü okuduğunuzu düşündünüz anlayamadım! 800 sayfalık bir eser Nütopya; okuduğunuz kısım da 100 sayfalık giriş bölümünün ilk 5 sayfası… 5 sayfadan öyle çıkarımlar yapmışsınız ki, tanrı yazardan da üstün bir tanrı editör sanmışsınız kendinizi…

Metin şöyle şöyle ilerlerse (belki de ilerliyordur) çok iyi olur vs gibi cümleler kurmanızı beklerdim… Şu şu hatalara ilerde düşmemelisiniz (belki de düşmemişsinizdir), vs demenizi... Şöyle bir yere girmekte fayda olabilir, (belki de olmayabilir) vs

Hayatını anlatan biri… Üstelik öbür dünyada… Tanrılar manrılar söz konusu… Bunu edebi bir oyun falan sanmanızı da anlayamadım… Tan yazmıyor, edebi hiç yazmıyor, okura hiç yazmıyor; O, konuşuyor! Türkçe de konuşmuyor! Öbür dünyaları, tanrıları, tanrı yöneticisini anlayabileceğinizi, kavrayabileceğinizi nasıl düşündünüz… Bunun ayrıntılarını bastıra bastıra örneklediğim halde hem de… O’nun edebi (kitabi) (editörvari) bir dili olmasını nasıl beklediniz…

Okuru neden küçümsediğimin örneklerinden biri olmuşsunuz ne yazık ki (Cem Akaş mesela bir diğeridir. Tam Nütopya çıktığı gün öldü gitti ne yazık; keşke yaşayıp akıbetini görseydi… Editörler eseriniz üzerine bir şeyler söylerken, kendileri hakkında da bilgi sızdırdıklarını fark edemiyorlar, yazar-dan yüksek egolarından sanırım! Üstelik benim yıllarımı verdiğim eserimi güya eleştirirken kendi editörlükleri hakkında tek laf istemiyorlar!) Kahramanım okuyucuyu küçümsüyor, ve kitapta buna karşıt bir görüş olması gerekmiyor; O, o düşüncede! Yanıldığını, yanılmış olabileceğini siz düşünebilirsiniz; ama eserden bunu vermesini bekleyemezsiniz; O da, yazarı olarak ben de, okuyucunun matah bir şey olduğunu düşünmüyoruz çünkü!

Hatalar, noksanlar bulmak, böylece paralı editörlüğünü kabul ettirmek çabası görülüyor ne yazık ki…

Ayrıca baştaki kadın-erkek genellemesi dediğiniz şey bir gerçekliktir; buna alınmak editörün işi değil; hayattan da pek habersizsiniz; fazla okumaktan olabilir: Bunları dile getiren erkek ya da kadın yazar çıkmamıştır.

“Düşüncelerin gelişmeden geride bırakılması”… Aforizma yazmayı-düşünmeyi bile beceremeyen bir entelektüel geçmişimiz olduğundan, tokat, hem de seri tokatlar atar gibi yazılınca metin, geliştirilememiş denebiliyor, aradaki hızlı geçişler algılanmadığından.

“Alıntıların kaynaklarının kontrol edilmesi”!! Akademik ya da araştırma metni değil ki bu; bu bir roman (farklı, o kadar. Devamlı baştan başlamak gerekebilir, okurun kafasındaki klişelerden kurtulması için.)

Nütopya okur için değil, okura rağmen yazıldı. Okur sevici birinin -ne kahraman, ne editör olarak- bulunması gerekmiyor…

Murat Sohtorik




NUR? TAŞ?


 

BABAMIN ADI


 

BANA HAVA


GENÇ NES!L ŞANSLI

Bir arkadaşım Nütopya’ya önsöz yazmış ve bir dolu yazar ve filozofun adını saydıktan sonra bunları bir de Murat Sohtorik'ten okuyun demişti. Genç nesil şanslı, önce beni okuyabilir, de kazıklanmaz...








AĞZI OLAN İÇİYO

Görüldüğü gibi olay alkolle ilgili değil:)))




İNSANLIK ÖLDÜ MÜ BEKLERKEN


 

Cumartesi, Kasım 14, 2026

EHLİYETSİZ KALEM KULLANMAK






Kötü yazar! Katil tutuklanmış bize ne, bize hiçbir ipucu, kaçış, ya da çözüş yolu sunmuyor... Hayal kurma hayalindeki adam daha sempatik ama mantıksız, adam zaten hayal kurabilir şimdi de. Gitmemiş olduğu hayalini...

GERÇEKLİK BİR KANGURUDUR / İĞRETİ ÖĞRETİ / NÜTOPYA



İnsan doğası bir birim bile saptığında, bu yeni doğaya insan doğası demek ihanet, bu net. 

Böylece istisnalar kural olmaya başlıyor, hokkabazlar kral, gurular kanguru; gerçeklik bir kanguruydu ya; yok, neydi, kurguydu; tamam, kanguru işte gerçeklik bir kangurudur;
gördün mü bak nasıl değiştirdim...

Neye göreymiş, kime göreymiş, yok kafasına göreymiş; kardeşim, bu görece de ne görece kavrammış; bir tane oturtucam, bir kavram yani, bana göre böyle diyeceğim, sana göre başka olabilir ama neye göre öyle diyeceğim…

ÖNCE VE SONRA / ASTRO NOTLAR




(Bişiler saçmaladılar YZ'ler, ama önemli olan metin:)

İkiz yapay zekalar. Önce, daha önce üretildi ama adının Önce olması ondan değil: Dünyada yazılmış her şeyi hatmetmeden önce Murat Sohtorik okudu. Sonra üretildiğinde Murat Sohtorik’leri bitirmişti ve birlikte hatmetmeye başladılar yazılmış her şeyi. Ve bitirdiklerinde, Sonra, Murat Sohtorik okudu. İnsanlara daha yakın olan Sonra oldu, iyi bir yönetici gibi. Önce ise bir peygamber olarak görülüyor.

SIRALAMA / ASTRO NOTLAR


 

ASTRO NOTLAR'DAN



-Noooldu Yabay Zeki, durdun, kesildi mi yoksa…

-Ruhum yetişsin diye bekliyorum…

ORTAÇAĞ KARANLIĞI KARARLILIĞI!



Kalemini sallasan bi yazara çarpmalı, bundan başka metinler çöptür. Yaratıcı yazarlık kursları da yasaklanmalı, vermeden duramayan versin.

DİL ZURNA SARHOŞ



SARMAŞIK ÜÇÜZLER

(Ya da: Bir Yazarı Eleştirebiliyorsanız O Yazar Değildir.)

Nütopya’dan ve (sarmaşık ikizi olan) Astro Notlar’dan bazı cümleler geldi aklıma…

Önce şu başlığı açıklayayım, bir yazarın önce kendini eleştirebilmiş olması ve/ama bu eleştirileri aşarak, geçerek; yanlış, kusur, eksiklik olarak görülebilecek şeyleri eserinde azaltarak ya da yok ederek değil, eserinde tutmaya devam ederek devam edip imzasını atabileceğinin örneğidir; Nütopya da, Astro Notlar da...

Neden bunları artmaz yazar (atmaz hatta artırmak ister diye düşünürken (yaptığım değil) yazdığım “hata”), ben? Çünkü hayat böyledir ve o kusur gibi görülenlere başka olanaklara kapı açıyordur. Karar verilmemiştir bazı konularda ve bu iyidir. Kararsızlık değildir bu; hataları yüceltmek de değildir. Hatasız eser olmaz. Tekrar yayınladıklarında eserlerini değiştir allah değiştir yapan yazarlar fazlacadır. Benimkilerde başta fark edilen bir Şey (kusur dememek için Şey diyorum) sonradan fark edilir ve fark ettirilir… Mesela, şimdi aklıma gediğinden, Deha diyorum övdüğüm, ulaşmayı gerekli gördüğüm insan için; sonra o aslında bilge-bilgelik olmalıydı diyorum, sonlarda… Değiştirecek misin diyor karşımdaki, diğer kahraman, hayır diyorum söyledim ya şimdi… Bir yerde Tanrı diğer yerde tanrılar diyorsun diyor okuyan biri, kitapta; bunu açıklamaya bile gerek yok şimdi. (Sorunum, giderek kendim gibi, yani daha akıllı, akıllanan okura yazmam!)

Bunun gibi, bir rahatlama olarak görülmesini istediğim şeyler var, tabii, ve bunların eleştirilmesi, zor; aslında umurumda da değil. İmla hataları, mesela, imla hatası olmayabilir; onlar öyledir; mesela birisi konuşuyordur öyle; yazmıyordur onu, bir yazarın yazacağı gibi vesaire…

Zaten Nütopya bir yazarın yazdığı kitabın, onu nasıl yazdığının da öyküsü olduğundan…

Ve Astro Notlar’daki öykücüklerden bazıları, ne demek istemişim, ne anlatmışım burda ben, diye beni bile meraklandırdıklarından. Hatta kendi kendime, yahu, bile dediğimden… Ve bunu da metne dahil ettiğimden: Açıklama olarak… Zaten kitabın tanımlamasına “Notlar” diye eklemem de bu yüzdendir. Bir küçük öykücükte, yine mesela, Nütopyada buraya kadar geliyorsun gibi bir şey der karşımdaki kahraman. Onlar belki ilerde ele alınacaktır; alınmak gücenmek yok anlamadım diye… Herke niye böyle!

Açıklama uzadı, amacım o değildi, ama ne anlattığımın da bir örneği oldu aslına bakarsanız; çok da düzeltmeyeceğim, baştan yazmayacağım; baştan yazılanlar için Öykü adı altında ayrıca yayımlananlara bakılabilinir (bunun altını çizdi mesela Word programı!)…

Esas diyeceğim şu: Muhalif bir yazarı okuyabiliyorsanız o muhalif değildir.

Bu, Sarmaşık İkizler’in birinden. Ve bu merkezde, ya da bu dış-sırada başka alıntılar onlardan:

*

İyi bir reklam yazarınızı kıriyatif direktör yaparsanız kötü bir reklam yazarı elde dersiniz. (Bunu okura da uyarlayın.)


*

Düşük

-Okurlarımın benden daha zeki olduğunu düşünüyorum.

-O zaman neden sen yazıyorsun?

-Onlar yazamadığından.

73 (syf)

-Ne hallere düştük.


*

İnsane

İnsan adam olamayacak çünkü ne yazık ki kadın...


*

“Kesin olan, edebiyatın sorunları çözümlemediği, hatta onları yarattığı ve insanları mutlu etmek yerine onları mutsuzluğa doğru ittiği. Bütün bunlara rağmen bu benim yaşam tarzım ve onu başka hiçbir şeye değişmem.” Mario Vargas Llosa (İnsanlık Öldü mü’den. Sarmaşık Üçüzler, demek aslında.)


*

Sanat yasaklanmalı yapmadan duramayanlar yapsın. (Bu benim değil ne yazık ki.)


*

-Alçakgönüllülük insanı yüceltir ama!

-Yücelmek için mi alçakgönüllü davranıyorsun!


*

Binde bir, bin birincidir.


*

Safra tafra

Safra diye atıyorsunuz, düşmüyor yükseliyor. Sizmişsiniz safra.


*

Cemal Süreya’dan dize alıntılıyor, daha nen olayım isterdin, onursuzunum senin.

-Senin onursuzunu istemiyordu ki benim onursuzumu istiyordu.


*

-İyi insan olun.

-E sen?

-Benden söylemesi.


*

Sözüm Meclisten İçeri (Bölüm başlığı)


*

Günah Çıkarma Sofrası (Bölüm başlığı)


*

-Ben senle empati kurduğumu düşünüyorum.

-Çok sağ ol canım arkadaşım benim.

-Bence sen yalan söylüyorsun.


*

Edebiyat

-Duvarda bir silah asılı!

-Demek baltayla saldıracak…



Bunların bağlantısını kuramadıysanız biraz daha deneyin, ben de öyle yapıcam. Bulacağıma eminim. Siz uydurabilirsiniz de bulamazsanız. (Siz uydurabilirsiniz de bulamazsınız.) Çünkü This is Sotori…

Cuma, Kasım 13, 2026

DUVARDA ASILI


 

NO SEAT TO SİT


 

YAZARLAR HİLELİ

KADIN GİBİ FELSEFE




Romanlarınızda suç ve ceza var, ama kurduğunuz yaşamda ya sadece suç var, ya sadece ceza… İlk günahı telafi etseydin, ne güzel, o zaman kusurlar anlaşılabilirdi, tecrübe böylece gerçekten öğretici olurdu, acıymış öğreticiymiş, buralara gitmezdiniz; yaratılışta kusur aramazdınız; vicdan ruhun hapishanesidir türü saçmalıklar uydurmazdınız; telafi yok, terazi bozulmuş, anca terfi var, hatalar felsefeye; felsefesi yapılmış, görümcesi, propaganda; ilk günaha arka çıkan o ilk propaganda, esas günah oydu, ilk faşizm de o olmuş.
Felsefeyi yorganına göre uzatmayacaktın; yorganını felsefeye göre uzatacaktın; açıkta kalmışsın çünkü, görülüyor buradan göt…
Benim edebiyatım diyebiliyorsan, ancak o zaman edebiyat yapabiliyorsundur, benim demedikçe taklittir edebiyat; benim felsefem diyorsan da edebiyat yapıyorsundur, yani felsefe yaptığın konusunda; felsefede benim diyememelisin; senin felsefenden bize ne, çok istiyorsan edebiyatını yap okuyalım… Çünkü felsefede taklit etmelisin; hayatı taklittir felsefe, ona uymaktır, gerçeğe sadakattir… Yeni bir felsefe diye bir şey yoktur, onun bunun felsefesidir o; yeni bir gerçeklik diye bir şeyin olmadığı gibi; olanı görebilmen gerekir.
Edebiyatın zorluğu şok kolay, felsefenin zorluğu ise şok zor sanılması. Dünya iyi bir yer olduğunda felsefe ortadan kalkar, çünkü işlevini yitirir. Edebiyatın ise işi zorlaşır, çünkü sadece şok yazar değil şok adam olmak zorunda da kalırlar.
Biri kitap çıkardığında şöyle diyorum: Onu da kaybettik… Çünkü bunların kitapları vahada çöl gibi…
Çölde vaha olmasın diyor.
Olsun niye olmasın, ama bunlarınki vahayı bile bozan bişi, vah vaha vah…
Düşünmek içten içe böcekler tarafından yendiğini hissetmektir, demiş Camus. Bir tek düşünmeyi seven bile yeter bu mazohizipçi felsefeyi yıkmaya; halbuki dese ki: Düşündüğümde içten içe… İşte öyle kendi içimde… Böcekler tarafından… Napiyim ben buyum, böyle hissediyorum… Ah canım deriz, ne güzel ve ne yazık; böyle insanlar da yaşıyorlar di mi; bu kadar düşünmeseler keşke…
Doğuştan gelen düşünme yeteneğini yerlerde sürükleyen bu ucube düşünürün yanında doğanızla ilgisi olmayan hırsızlık gibi ucube bir yeteneği kutsayan şu çalı çırpıya bakalım, Allah yarattı demeyelim: Çocukken bir bisiklet için dua edermiş bu spagetti, sonra anlamış ki tanrının işleri böyle yürümüyor, bir bisiklet çalıp affedilmek için dua etmiş… Teşkilatını kurmuş, arkası sağlam, cebi zaten cukka, yakalanma korkusuysa ne var ki herkeste var, tanrıyı çalmış çırpmış çarpıtmış zaten, polisler kalmış bir. Hepinizde aynı olan şeyse, şikayet; orospuyu severken, orospu çocuğundan nefret...
İnsan doğası bir birim bile saptığında, bu yeni doğaya insan doğası demek ihanet, bu net.
Böylece istisnalar kural olmaya başlıyor, hokkabazlar kral, gurular kanguru; gerçeklik bir kanguruydu ya; yok, neydi, kurguydu; tamam, kanguru işte gerçeklik bir kangurudur; gördün mü bak nasıl değiştirdim...
Neye göreymiş, kime göreymiş, yok kafasına göreymiş; kardeşim, bu görece de ne görece kavrammış; bir tane oturtucam, bir kavram yani, bana göre böyle diyeceğim, sana göre başka olabilir ama neye göre öyle diyeceğim…
Ama yapmıyorum, neden, çünkü yapamıyorum; ben değiştiremiyorum; en aptalı bile yapabiliyor, ben beceremiyorum, çünkü becerikli değilim; becerikliysen ne istiyorsan onu yaparsın, yok eğer dahi isen ne yapabiliyorsan onu… Demek gerçeğe gerçekten bakabiliyorum. Olduğu gibi görebiliyorum. Her ne olacaksa o oluyor, öyle oluyor. Olanı oluyorum, olacağı planlıyorum, hoş, plan yok; seni itmeyi planlıyorum, bu plan, seni öpmeyi planlıyorum, bu plan değil… Olabileceğin şeyin değil olacağın şeyin en iyisi olursun, o da olduğun şeydir. Şey kelimesi bulabildiğiniz en iyi kelime zaten, yaratmamışsınız çünkü bulmuşsunuz onu. Olabileceğin şeyin en iyisi olursan, bir şeyin en güzeli, en fazlası, en üstünü, en kocamanı olabilirsin ama bakalım olacağın şey midir o, yoksa herkes bir başkası olarak harika biri olabilir; hayatının şiirini yazacağına korsan basabilir… Olacağın şeyin en iyisi olursan; zaten olmuşsundur, olanı olmuşundur işte, olmazsın bile. Ne demiş atalarımız, sen sen ol, sen ol…
Sen sen olmayınca ne oluyor; bugün günahlardan neyse o; nasılsa cevaplamak gibi bir amacın yok, soruları da oturup senin keyfine göre düzenliyoruz; kaçırdığın trenin önünü kesip kaçırıyorsun, öküz gibi bakacağına arkasından… Cennetten kovulmuşsun ya, yapayını yarat, ya-ya-ya şa-şa-şa, yapay cennet çok yaşa. Yapay cehennem aslında, oysa cehennemdir zaten yapaysa. Yöntem belli, salaklektik, karşıtlar oluşturma sanatı, yanlış karşıtlıklar, bünyede kötüye yer açmak için; sonra da olumla kötüyü, parlat olumsuzu, karşıtların birliğiymiş, karnında karşıtının tohumunu taşırmış, artık bardağı taşırmış, tam dayaklektik… Gündüz iyi, beyaz kötü. Erkek iyi, siyah kötü. Gece iyi, kötü kadın iyi. Kötüyse iyi ve kötü, iyiyse kötü. İyi kötü bir felsefeden yok daha fazlası…
Sokrates hatası diyormuşuz buna; yazarım böyle diyor, o bulmuş, benden önce; her yerden de çıkacak; senden önce neler neler oldu biliyor musun gencilim bencilim; ebe olduğunu söylemişti, bu Sokra, gülmüştüm, ebenin elinden ne gelir ki dünyaya; o kadar ebemi düzdüler ben o yüzden yamuk doğdum diye kendini kurtarabilir mi kimse; ebelik değil gebelik önemli dedim; bu lafın altında kalmamak için herkese söylemeye başladı ben ebeyim diye, yayıldı gitti. Klasikler neden var sanıyorsun dedim buna, insanoğlunun hep aynı hataları yapmasından; ki o zaman çok klasik de yok daha, sonrakiler de onların tekrarı zaten, insan da klasiklerin tekrarı, dur bir klasikleri hazmedeyim de aynı günahları işeyeyim…

ZITDELİ

Astro Notlar adı yıllar önce ve yıllardır Elaltından Notlar idi. Dedim ki sonra Yeraltından Notlar bu! Zaten mal okur Sohtoyevski adını da görünce, ona özendiğimi, takipçisi olduğumu falan düşünecek, okumadan hatta okusa da anlamayacak ona tam-amen zıt bir kitap olduğunu (Zıtdeli)... Karşıtını düşünürken geldi o ad, bu ad: Astro Notlar...





TAKSİT TAKSİT TAKLİT 2


 

TAKSİT TAKSİT TAKLİT


Perşembe, Kasım 12, 2026

İNATÇI KATIR TIRNAKLARI

Bu sitede rastgele baktığım 20 kadar yazının bu kadarının "kadınlarla ilgili" olması, erkeklerle ilgili tek yazı yokken!

"Kadınlarla ilgili" diye tırnak içinde kıllandım çünkü kadın deme de erkek de o başlıklarda yine olur! İnsan ile ilgili konular "kadınlarla ilgili" değildir!