MU1 MU2 MU3

 

KAZIN AYAĞI

-Yunanlılar sahte ve derinlikten yoksun mu yani?

-Onu bilmiyorum!

-E ne konuştunuz koca şeyde…

-Sempozyum!

-Senpozyum, benpozyum, opozyum, öbürüpozyum... Ne o öyle, bana hak verdiler falan!

-Ben anlamıyorum seni!

-Sana hak vermemişler, eğlenmişler seninle… Kim bilmiyor Niçe’nin şair olmak istediğini.

-Burda konumuz o değil.

-Konu da yok ki; nooldu Yunanlılar; yok, kendini övüyorsun sadece… Sahtesin, derinlikten yoksunsun, üstelik sarsamıyorsun da... Ama bilinçlisin Allahtan… Şair olamayacaksın!

-Dostoyevski’ye geleceksin, anladım.

-İneceğim…

-Kazacaksın.

-Kaz mıyım ben, kazıyacağım.

-Kızma.

-Hastalık, diyeyim ben sana: Kazınmalıdır. Sıra şairlere gelene dek...

(Gouge away-Pixies)

PAMUK GİBİ BELGE

Sohbet boşa gitmesin diye masaüstümü ekledim; yoruma da açık:))

"Belge: Tikveşli'nin benim için de önemi, ilkokul arkadaşım Doğan Vardarlı'nın firması olması. İlkokuldan sonra görmedim, ama ilkokuldayken iyi arkadaştık.

Pamuk: Murat bana hava atıyorsun, benim çok zengin arkadaşlarım var diye. O zaman bir tane de ben söyleyeyim. Adını vermeden yazdım İstanbul kitabında, Ahmet Merter. Merter diye mahalle var ya, işte bunlardan geliyor. Zengin arkadaş bir tek Murat'ta yok yani...

Belge: Ben de seni benim zengin arkadaşlarımdan Orhan Pamuk diye anlatıyorum zaten."

LOVESOH.T.KCARE

Sevgilime genç bir çocuk asıldı. Asılır gibi oldu, tam emin olamadım. İkisi de z kuşağı. Ya da en son kuşak hangisiyse ondan. Sonra da her halde çocuk emin oldu da bir de yanımdayken gelip çıplak omuzlarına bir öpücük kondurup gitti. Ben kızdım yavaş yavaş. Ona mesaj atmalısın ve haddini bildirmelisin dedim sevgilime. O hiçbir şey yapmayınca… Tartışmaya başladık. Bana bir mesaj attı. Şöyle bişi: loves oh vs vs… loves oh ne demek yahu dedim. Sonra da anlaşılmaz bişiler yazmış. Love soh demek o dedi. Biz senden soh diye bahsederdik. Mesaja daha dikkatli baktım. Take care yazıyormuş sonrasında da, ama bitişik, kısaltmalı falan, anlaşılmaz bir biçimde. Bunu benle tartışırken zaten ona göndermiş, anlamam için de bana gönderiyor. Neden söylemedin. Söylüyorum ya. Neden kavga etmeden söylemedin. Çünkü haberin olması gerekmiyordu. Bir daha yaklaşmaz bana, hallettim. Take care ne demek, sana ne kendine iyi bakmasından. Offffsohhh. Bu herkes kendi yoluna demek. Neydi başı. Tak sepeti koluna. Sedef olsaydı adın ne olacaktı dedim. Ne demek sedef? Tak sedefi koluna herkes kendi yoluna. Kızıyor hala ama ben olayı anladım ve kendimi soğutuyorum. Ama bu sefer o anlamıyor. Eve gidelim ve seviş benle dedim. Sanmıyorum dedi. Ne demek sanmıyorum. Beni senin sevişmeye götürmen lazım. Yumuşatmak için. Gülüyor başını çevirip. Sohtorik mi dersiniz bana soh mu. Beni de kısaltıyor musunuz? Neyse sonuçta istenen oldu ama bu z ya da ne haltsa, bozuk. Her kuşak gibi.

(Haklısın aslında dedi. Konu benim için kapanmıştı. Teklif yapamaması lazım aslında... Teklif mi yaptı! Neyse, bu başka konu.)

RUH

 

GAFLET

Gaflet: Hiçbir yazarın doğum tarihi yok. Ahiretten yazıyorlar her hal!

“Gaflet, kelime anlamı olarak dalgınlık, dikkatsizlik, boş bulunma, aymazlık, dalgı, ihtiyatsızlık anlamlarına gelir.

Dini bir terim olarak ise gaflet, dünya veya ahiret hayatı için gerekli olan bir şeyin önemini kavrayamama hali olarak tanımlanır. Kişinin sorumluluklarını unutup, ihtiyatsız ve aymaz davranışlar sergilemesi, dünyaya fazla odaklanarak manevi yönünü ihmal etmesi anlamına gelir.”

BAY NEFRET HAYRETTİN YÜCEL

Gürsel Korat’ın bu iki metninde ne söylediğini, bunun ne kadar ender düşünülen bir şey olduğunu fark etmediği belli. Ayrıca çoğu yazarın sadece kötücül değil, düpedüz kötü olduğunu, ruhen zavallı insanlar olduklarını fark etmeye yanaşmamış olması da yazı denen enstrümanı hayat içinde gereksiz fazla önemsemesinden, insan olmayı yazar olmaktan ikinci plana atmasından kaynaklanıyor olmalı. Aşağıda bazı yerlerde yaptığı yazı savunusu da tehlikenin yeterince farkında olmayışındandır sanıyorum; bu da yeterince gelişmemiş ruhsal yapısındandır, diye düşünüyorum. Yoksa -benim kadar olamasa da- daha sert -ve başka metinlerinde de- benzer şeyler yazar, hayranlığını (yüceltme!) bir kenara bırakırdı. Gelmiş geçmiş yazarların (şair, edebiyatçı, filozof, yayıncı) çoğunun politikacıların ancak ayaklarını yıkamaya layık olduğunu defalarca yazarkenki nefretim kutsaldır. (Nefret kutsaldır, lafını Zola’dan aldım; beceriksizce yazdığını, tamamladım: Nefret var, nefret var!)





Sadece bir örnek:

Anna Karenina, Levin’e der ki, karına (Kiti) söyle bana kızmasın, ama illa kızacak nefret edecekse benden, benim yaşadıklarımı yaşamış olması gerekir…

Kiti, Anna’nın en yakın arkadaşıdır bir zamanlar… Kocasına (Levin’e) asılmış, onla flört etmiştir Anna!

Kadınları böyle kötü gösterdiği için kimse tek laf etmez, koca yazar Tolstoy’a…

ZORLAMA & HORLAMA

1 zorlama ise, 2 o bile değil!

Ahmet Oktay:

1. Ahmet Gök imzasını taşıyan bir kitap: İns-i nü. Baştan sona zorlama, özenti dolu şiirler. Sözüm ona cinselliği dillendiriyor. Gök'ün "manitacılığı" daha ithafından başlıyor. "Gün/ü/nü/ ısırır... Kitabın sonunda da ıstampayla vurulmuş bir yazı: "Bu kitap yaşamımızın neresine düşer. Siz bu kitabın neresine düşersiniz? Bana yazın." Bu insanlar, "Ambar'da içki içilmez" deyince yenilik yaptıkları ya da cinselliği anlattıklarını sanıyorlar. Oysa buluş diye sarıldıkları şey, sözcüğün tam anlamıyla amiyanelik. Örneğin "Şikâyet-i Penis" şiiri şöyle; şiir demek olanaklıysa: "Git/gel/yaşama yetişemiyorum gel/git/Bıktım aynı yere girip çıkmaktan" Veysel Çolak da kalkıp arka kapak yazısı yazıyor ve "Kadın ve erkeğin, yatağı anlamlı kılan eylemliliğinden söz ediyor" demek şaşkınlığını gösteriyor.

2. "Gece, sokak, fener, eczane Anlamsız, dönük bir aydınlık Yaşa, bir çeyrek yüzyıl daha istersen; Çıkış yok. Değişen bir şey olmayacak artık. Öleceksin, başlayacaksın yeniden Tekrar edecek, eskiden olduğu gibi, aynı şeyler Gece, buzdan dalgalar kanalda Eczane, sokak, fener"

Blok'un ilk dizeyi ad edinmiş bu şiiri, tuhaf bir şekilde Kavafis'i çağrıştırdı: "Yeni bir ülke bulamazsın, başka bir deniz bulamazsın/Bu şehir ardından gelecektir..." İnsana yılgınlık, hatta korku veren o tekerrür duygusunu dile getirdikleri için belki de. Ama şiirde beni asıl çeken şey: İlk dize ile son dizenin dönüşümü. Çünkü tekerrürü, yinelenişi son dizede, bu kez tersinden yaşıyoruz. Süreç, sadece içerikte değil biçimde de tenleşiyor.

NE ÖZELLİĞİ VAR!

Ahmet Oktay kendine çok özel gelen bir metni paylaşıyor; hiç anlamadım ne özelliği var!

Okuyalı çok oldu, tam olarak çıkaramıyorum kitabı, ama yeni çevirinin son bölümünü açtım o final aklımda kaldığından. Romanın kahramanı, o bölümde ölümle yaşam arasında sallantıdadır. Daha da önemlisi sevgilisi Robert'in (Sartre) ölmekte olduğunu sezmiştir. Hüzünle betimler: "Robert  (...) kaldırım kenarında yaşlı insanlar gibi ufak, dikkatli adımlarla yürüyordu; işte o an kafama dank etti: Yaşlandı artık! Sonra bana gülümsedi; bakışları hâlâ gençti. Ama yüzü bozulmaya başlamıştı bile. Çürümeye başlayacağı güne dek de giderek daha da bozulacaktı. O günden bu yana düşünmekten kendimi alamıyorum: "On ya da on beş, olsa olsa yirmi yılı kaldı: Yirmi yıl dediğin öyle çabuk geçer ki. Sonra da ölecek! Benden önce ölecek... Geceleri inleyerek uyanıyor, kendi kendime 'Benden önce ölecek' diyorum." 

Yaşlandı artık! Ne acımasız, ne umarsız bir gözlemdir. Beauvoir, sanki Veda Töreni'ni o zamandan yazmaya başlamıştır.

FENERLİLERE KIYAĞIM!

Bir fanatik, Fenerbahçe 2 kere yenilmiş, Galatasaray 5 kez yenilmiş, nasıl olur da Galatasaray birinci olur diye kızıyordu… Beraberliği hiç önemsemiyor adam, Galatasaray 5 kez berabere kaldı, Fenerbahçe 11 kez… Ama düşününce, eskiden dikkat ettiğim bir durum değer kazandı:

Maç başladığında iki tarafın da 1’er puanı var. Maçın sonunda biri yenerse 2 puan daha alıyor ve 3 puan kazanıyor… Ama yenilen sadece 1 puan kaybediyor.

Kazanmak kazançlı, ama yenilmek daha az kayıp!

Beraberliğe 2 puan, kazanana 4 puan verilmeli diye düşünmüştüm. Böylece kazanırsan 2 puan daha alıyorsun, kaybedersen 2 puan kaybediyorsun… Öyle kaldı.

Ama bu seneki puan durumuna bakınca demek istediğim biraz daha değer kazandı sanki: Benim yöntemle Galatasaray ile Fenerbahçe’nin puanları eşitleniyor. Galatasaray averajla kazanıyor, sadece.

Fenerlilere kıyağım bu; ama tabii önümüzdeki senelere bu yüzden şampiyonluk da kaybedebilirler; top döner, hesap döner…

MUR TZU

 

ANTİ-ŞALGAM

 

ŞİİR ŞİŞESİNDE ALIK

 

BÖNDENİZ

-Bir romanı öğğ kelimesini hiç kullanmadan yazacağım…
-Ne var bundağğğ…
-Tamam tek bir harf olsun; ö, mesela.
-Türkçe yazma; okay.
-E, o zaman…
-Nö zaman? Ki bunu da yaptılağ…
-O zaman sadece E harfi kullanarak yazarım!
-Bak bu ölür!
-Yazmaya çalıştığımı açıklasam yeter, nasılsa kimse okumayacak…

BENDDENİZ

-Tek bir sözcüğünü bile değiştirmeden bir romanı yeniden kaleme alacağım.
-Bunu daha önce yaptılar ama!
-Özelliği de bu ya…
-O zaman sakın ilk metni kopyalama!

DİYET

-Nası tanıyorsun bu kadar insanları!

-Bu bende olduğuna göre insanlarda olmamıştır diye diye ve diye.

İLAHİ

-Kıyametin kopacağını işte bildim siz neden hala böyle ölürken gülüyorsunuz, o zaman da gülmüştünüz oh olsun diyecektim tam da.
-Sen bizi çok eğlendiriyorsun, allah da senin geleceğini görsün şeygamber ablacım...
-Ama, anlamıyorum! Hepimiz öleceğiz... Ve ben bildim!
-Kimse ölümsüzlük istemez kahine abla! Herkes kurtulmak ister...
-Görün götünüzü...
-Hah hah haaaa... İlahi.

KENDİNE BEN

Bencilin, sahte sencillik üzerinden, yani başka birisini “en” kabul edip onaylatmaya çalışırken düştüğü kendini önemsetme çalışması.
Tanrı, edebiyatçıları, onlar üzerinden edebiyat yapalım diye yarattı: Bunu daha önce söyleyen var mı?
(Metne girişine ters düşmese harika aslında: "Kendine has", "en" olmak zorunda değil çünkü; "en"den korunabilen ender şeylerden biri hatta.)
Hızlı yazdım, ama derdim anlaşılıyorsa, yeter: Hepsi aynı en'in boy'u...

ZALİM-KURGU EDEBİYATI

Kendimi diğerlerinden üstün görmemin nedeni budur; bu doğru eleştiriyi yapan yazar bile “uçtan konuştuğunu” düşünüyor, korkuyor; zavallı:


“Bilim-kurgu türünün anti-ütopik mantığı, teknolojik-endüstriyel devrim ile bunun gerekli kıldığı sosyal devrim arasındaki zorunlu bağlamı kabul etmeye yanaş­maz; bu anti-ütopik mantık sadece, bireyci (öncü) toplum anlayışının karşı kutbu olarak, o cılkı çıkmış köleci toplum imajını benimser. Bilim-kurgu, günümüz insanının yarının teknolojisiyle dünde nasıl yaşadığını gösterir.

Türün temeli, romantik anlayışın özgürlük ile mutluluğu bağdaştırmayan denklemidir. Mutlu, en azından memnun kişi, özgür olamaz ve özgür olmak, mutsuzluğu ve acıyı da benimse­mek demektir. Ama romantik anlayışa göre, mutlu olmaktansa özgür olmak çok daha yeğdir; özgürlük insanın kendi kendini algılayıp yaşadığı, kendi deneyimim edindiği ve insan denen ni­teliğin gerçekleştirilmesini mümkün kılan zemin, bütün düşünce ve yaşama zeminimizdir; mutluluk ise olsa olsa bir kitle içinde, kişinin özgürce bireyleşmesine elverişli olmayan kalabalık içinde mümkündür. İnsan kendini ve kişiliğini ancak acı ve çile çekerek gerçekleştirebilir. Ve toplum, insanı acılarından kurtarmak için, bir şey yapmazsa, iyi eder. Theodor Adomo, ro­mantiğin bu aksiyomunu şöyle tarif ediyor: "Kişi, mutluluğun barbarlığı ile, objektif olarak ondan daha yüksek düzeyi temsil eden, (ve) mutsuzluğu da içeren kültür arasında tercih yapmak zorundadır."

Döndolaş gene yolun başına geldik demektir: Bilim-kurgu orta katmanın bir türü olarak "yukarıya" (diktatörlük, aristokrasi, geçmiş) dönük eleştiriyi, "aşa­ğıya" (sosyalizm, proletarya, gelecek) dönük eleştirisiyle birleştirir, böylece, en liberal örnekleri bile, statükonun hem melan­kolik hem de militan bir savunmasına dönüşmekten kurtula­mazlar.

Bilim-kurgunun, gericiliği, muhafazakârlığı su götürmeyen örneklerinde, makinelere yöneltilen eleştiri kitleye yöneltilen eleştiriyle birleştirilerek karşımıza çıkar; anlayacağınız, makinenin insanı kendine köle edebileceği korkusu, çok daha derindeki bir korkuyu, makinelerin, burjuva sınıfının varlığını tehlikeye düşürecek insan kesimini özgürlüğüne kavuşturabileceği korkusunu örter.

Biraz uçtan konuşacak olursak, "bilim-kurgu, geleceğin gerçekleştiril­mesini önlemek ister" de diyebiliriz. İçinde yaşanılan anda bu kadar çok kötülük tohumlan atıl­mışsa, artık gelecekten de hayır beklemek boşunadır; gelecek ancak korkunç bir şey olabilir demeye getirir bilim-kurgunun etik anti-ütopyası. Bunu yaparken ve bize geleceğin ne berbat bir halde olacağını gösterip bizi uyarmaya çalışırken de, bu gelecek vizyonunun baskısı altında, o zamana kadar diyalektik etkileşimlerle devrimci yenileştirmelerin ortaya çıkmasına olanak tanıyabilecek bütün tarihsel ara noktalan gizler, bunları atlayıp geçer."